ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ

Πάρ’ το αλλιώς... Σαε στέλνουμε 2012 ευχές να τις ανταλλάξετε με την κατσουφιά, το στρες και το άγχος της καθημερινοτητας. Λαο μιλάμε στην πολυάσχολη γυναίκα που σπάνια θα δώσει το απαιτούμενο ενδιαφέρον αποκλειστικά στον εαυτό της για να εξετάσει γιατί νιώθει τόσο έντονα πίεση και στρες, δηλαδή τα σημάδια κατάθλιψης. Προσπαθείστε, σκεφθείτε θετικά και χαμογελάστε, μπορεί να αλλάξετε πολλά γύρω σας.

Για τις περισσότερες από εμάς το άγχος είναι κομμάτι της ζωής μας. Αν όμως μένετε συχνά το βράδυ ξάγρυπνη να σκέφτεστε τη λίστα των υποχρεώσεων, γιατί δεν προσφέρατε αρκετό χρόνο στα παιδιά σας, πώς θα γίνετε ακόμα πιο αποτελεσματική στη δουλειά σας ή αν νιώθετε απλώς εξαντλημένη και ανίκανη να διαχειριστείτε όλες τις απαιτήσεις της καθημερινότητας, αν ανησυχείτε μέχρι θανάτου για το αν έχετε πάρει τις σωστές αποφάσεις, αν περνάτε τον περισσότερο χρόνο σας προσπαθώντας να διορθώσετε τα λάθη του παρελθόντος ή ο φόβος για ό,τι πρόκειται να συμβεί σας παγώνει, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να πέσετε σε κατάθλιψη.

Αλήθεια και υπερβολές

Ας βάλουμε τα πράγματα στο σωστό τους πλαίσιο. Δεν είναι απαραίτητο να πάσχετε από κατάθλιψη, αλλά γνωρίζετε αληθινά τι σημαίνει κατάθλιψη; Μπορεί στην πιο ακραία μορφή της να μας οδηγήσει να καθόμαστε σε ένα σκοτεινό δωμάτιο κοιτώντας για ώρες τον λευκό τοίχο απέναντί μας ή να μας κάνει αδύναμους να σηκωθούμε από το κρεβάτι. Ομως, τα συμπτώματα είναι τις περισσότερες φορές πολύ πιο ήπια, τόσο ήπια, που να είναι δύσκολο να την ανιχνεύσουμε.

Στο νέο βιβλίο «Beat The blues» ο συγγραφέας και δόκτορας Ρόμπερτ Λίχι μας καλεί να διώξουμε μακριά τα αρνητικά συναισθήματα, ώστε να διώξουμε μακριά και τον κίνδυυνο της κατάθλιψης. Ακούγετε δύσκολο, οι τεχνικές που προτείνει όμως υπόσχονται να δώσουν λύσεις εδώ και τώρα, ώστε να καταφέρουμε άμεσα να ξεφύγουμε -τουλάχιστον πνευματικά- από την γκρίζα καθημερινότητα.

Το μυαλό «παίζει» παιχνίδια

Μήπως ακολουθείτε αυτόν τον τρόπο σκέψεις που δεν σας βοηθά...
- Μαντεύετε τη σκέψη των άλλων: το να υποθέτετε τι σκέφτεται ο άλλος δεν κάνει καλό. Για παράδειγμα, «τώρα εκείνος έχει θυμώσει» ή «το αφεντικό μου νομίζει ότι δεν είμαι ικανή».

- Προβλέπετε το μέλλον: το να κάνετε υποθέσεις για το μέλλον με αρνητική χροιά σας προδιαθέτει με αρνητικό τρόπο, για παράδειγμα, «γιατί πάω στη συνέντευξη, αφού δεν θα μου δώσουν τη δουλειά».

- Φέρνετε την καταστροφή: πιστεύετε ότι αυτό που πρόκειται να συμβεί είναι τόσο τρομερό, που δεν θα μπορέσετε να το αντιμετωπίσετε. Για παράδειγμα, «αν απολυθώ, δεν ξέρω τι θα κάνω».

- Βάζετε ταμπέλες: μήπως χρησιμοποιείτε αρνητικά επίθετα για να περιγράψετε τον εαυτό σας, όπως «είμαι άσχημη και δεν έλκω τους άνδρες».

- Κατηγορείτε διαρκώς τους άλλους: δεν αναγνωρίζετε το δικό σας μερίδιο ευθύνης, αλλά ρίχνετε το φταίξιμο στους γύρω σας, λέτε, για παράδειγμα, «φταίνε οι γονείς μου που σήμερα δεν μπορώ να κάνω σχέση».

- Κάνετε άδικες συγκρίσεις: εστιάζετε σε όσα οι άλλοι κάνουν καλύτερα από εσάς. Παραδείγματος χάριν, «η κολλητή μου πήρε προαγωγή» ή «η εξαδέλφη μου παντρεύεται, ενώ εγώ δεν έχω σχέση».

Ο λάθος τρόπος σκέψης

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν μια σειρά από ερωτήσεις για να ξεκαθαρίσουν σε ποιους τομείς της ζωής μας νιώθουμε πως υστερούμε. Μια χαρακτηριστική ερώτηση θα μπορούσε να είναι: «νιώθετε πως είναι δύσκολο να είναι κανείς χαρούμενος, εκτός κι αν είναι όμορφος, έξυπνος, πλούσιος ή δημιουργικός;». Εσείς τι θα απαντούσατε; Μάλλον, θα συμφωνούσατε.

Μια άλλη ερώτηση είναι: «θα μπορούσε μια γυναίκα να είναι απόλυτα ευχαριστημένη με τη ζωή της, ακόμα κι αν δεν είχε σύντροφο;» ή «αν αποτύχω στη δουλειά μου, τότε είμαι αποτυχημένης και ως άνθρωπος;». Αναλογιστείτε τι είναι εκείνο που σας απασχολεί περισσότερο: η τελειότητα, η επιτυχία ή η γνώμη των άλλων... Αν ανακαλύψετε τους πραγματικούς λόγους, έχετε κάνει το πρώτο βήμα για να απελευθερωθείτε από τα δεσμά που τις περισσότερες φορές εμείς οι ίδιοι βάζουμε στον εαυτό μας.

Οταν είμαστε στρεσαρισμένες ή σε κακή ψυχολογική διάθεση, τα αρνητικά μας συναισθήματα τείνουν να γίνονται πιο έντονα από τα θετικά, σαν μια κριτική φωνή που ψιθυρίζει στο αφτί μας: «Εχασες τη δουλειά σου επειδή δεν είσαι αρκετά καλή σε αυτήν» ή «ο άνδρας σου σε χώρισε, επειδή δεν σου αξίζει να σε αγαπά».

Το να ανακαλύψουμε φυσικά πόσο μεγάλη πίεση ασκούμε εμείς οι ίδιες στον εαυτό μας είναι μια αρκετά επώδυνη διαδικασία. Είναι μάλλον δυσάρεστο να συνειδητοποιούμε πως δεν είναι οι άλλοι, οι συνθήκες ή η καθημερινότητα που μας πιέζουν αλλά ο ίδιος ο εαυτός μας.

Εμφαση στη θετική σκέψη

Ετσι, από εδώ και πέρα, όταν ένας άνδρας με τον οποίο βγήκατε ένα ραντεβού δεν σας τηλεφωνεί, μην αφήνετε το μυαλό σας να κάνει μια σειρά από αρνητικές σκέψεις που θα προκαλέσουν αρνητικά συναισθήματα. Η παγίδα είναι να σκεφθείτε ότι «δεν μου τηλεφωνεί, γιατί δεν του αρέσω» (μαντεύετε δηλαδή τη σκέψη του). Αυτή η σκέψη θα σας οδηγήσει στην απλουστευμένη γενίκευση «δεν μπορώ να κάνω σχέσεις, όλες μου οι απόπειρες ήταν καταστροφικές έως σήμερα».

Κατά συνέπεια, θα... προβλέψετε το μέλλον με τη σκέψη «έχω καταστραφεί, θα μείνω για πάντα μόνη μου» ή «ήταν λάθος επιλογή, δεν έπρεπε να βγω ποτέ μαζί του». Στην πραγματικότητα, δεν έχετε όλα τα δεδομένα και δεν μπορείτε να ξέρετε τι συμβαίνει. Το μόνο που γνωρίζετε είναι ότι απλώς δεν τηλεφώνησε. Σταματήστε λοιπόν να το σκέφτεστε και μην καταλήγετε σε συμπεράσματα. Ετσι, θα ξεφύγετε από τις αρνητικές σκέψεις, θα απελευθερωθείτε από συναισθήματα όπως ο φόβος, η αγωνία, η ανασφάλεια και θα συνεχίσετε να ζείτε την καθημερινότητα όπως έρχεται.

Το μυστικό

Χρειάζεται χρόνος για να αλλάξετε μια συμπεριφορά χρόνων, όμως ακόμα κι αν αρχίσετε να συνειδητοποιείτε ότι όλα μπορούν να ρυθμιστούν με τη σκέψη σας και πως εσείς μπορείτε να αλλάξετε τον τρόπο που αντιλαμβάνεστε ό,τι συμβαίνει γύρω σας και όχι να αλλάξετε αυτό που συμβαίνει, τότε έχετε κάνει το πρώτο βήμα για ένα καλύτερο μέλλον. Το μυστικό είναι να βρείτε τον τρόπο να προστατευτείτε από τη δυσοίωνη πραγματικότητα και το στρες και να κοιτάξετε και πάλι το μέλλον με αισιοδοξία. Ο τρόπος για να το πετύχετε βρίσκεται μέσα σας.

Είναι ο ίδιος ο εαυτός σας. Μόνον αν γίνουμε φίλοι με τον εαυτό μας θα μπορέσουμε να στηριχτούμε στις δυνάμεις μας, να αποκτήσουμε αυτοπεποίθηση και να ξεπεράσουμε τα εμπόδια. Και αν μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας και να τον φροντίζουμε, τότε με έναν μαγικό τρόπο και όλοι όσοι βρίσκονται γύρω μας θα μας συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο.